Ngộ độc thực phẩm không phải vấn đề xa lạ ở Việt Nam. Mỗi năm, hàng nghìn ca nhập viện liên quan đến thực phẩm bẩn, nhiễm khuẩn, chứa hóa chất hoặc chế biến kém vệ sinh. Từ bữa ăn gia đình đến các hàng quán vỉa hè, nguy cơ ngộ độc luôn tiềm ẩn nếu người dùng không biết cách lựa chọn và bảo quản thực phẩm đúng cách.
Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng điểm qua những loại ngộ độc thực phẩm thường gặp nhất ở người Việt, cách nhận biết và phòng ngừa tình trạng nguy hiểm này.
-
Ngộ độc thực phẩm là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách xử lý đúng
-
Tiêu chảy cấp và mạn tính – phân biệt, nguyên nhân, xử lý đúng
-
Vi khuẩn từ đồ sống có thể làm loạn khuẩn đại tràng như thế nào?
Ngộ độc do vi khuẩn – nguyên nhân phổ biến nhất
Đây là nhóm thường gặp nhất, chiếm tỉ lệ cao trong các ca ngộ độc thực phẩm ở nước ta. Nguyên nhân chủ yếu là do thực phẩm không được chế biến kỹ, bảo quản ở nhiệt độ không phù hợp hoặc bị nhiễm khuẩn chéo.
Một số vi khuẩn gây ngộ độc phổ biến:
- Salmonella: Có trong trứng sống, thịt gà, thịt bò tái, sữa chưa tiệt trùng.
Triệu chứng: sốt, tiêu chảy, đau bụng, nôn mửa. - E.coli: Nhiễm từ rau sống, nước uống ô nhiễm, thịt chưa nấu chín.
Triệu chứng: tiêu chảy phân lẫn máu, đau bụng quặn, buồn nôn. - Staphylococcus aureus: Xuất hiện ở các món để lâu ngoài không khí như bánh mì kẹp, nem chua rán, xôi, giò chả.
Triệu chứng: nôn dữ dội và nhanh sau khi ăn 1–6 giờ. - Clostridium botulinum: Rất nguy hiểm, thường có trong đồ hộp, thực phẩm lên men bị hỏng.
Triệu chứng: liệt cơ, nhìn đôi, khó thở (cần cấp cứu ngay).
Vì sao người Việt dễ gặp ngộ độc do vi khuẩn?
- Thói quen ăn gỏi, rau sống, tiết canh, đồ tái.
- Bảo quản thức ăn thừa qua đêm nhưng không hâm nóng đủ nhiệt.
- Dùng chung thớt/dao giữa đồ sống và chín.
- Mua thực phẩm từ chợ dân sinh chưa kiểm định chất lượng.
Ngộ độc thực phẩm từ độc tố tự nhiên trong thực vật
Việt Nam có nhiều loại rau, củ, hạt chứa độc tố tự nhiên – nếu chế biến sai cách rất dễ gây ngộ độc, đặc biệt ở trẻ em và người già.
Các loại thực phẩm dễ gây ngộ độc:
- Khoai tây mọc mầm: chứa solanin gây nôn ói, đau bụng, rối loạn thần kinh.
- Sắn (mì) chưa ngâm kỹ: chứa acid cyanhydric gây ngạt, đau đầu, khó thở.
- Nấm lạ hái trong rừng: nhiều loại chứa độc tố gây tổn thương gan, thậm chí tử vong.
- Đậu xanh, đậu nành sống: chứa lectin gây buồn nôn và tiêu chảy.
Dấu hiệu nhận biết ngộ độc từ độc tố tự nhiên:
- Nôn ói liên tục
- Đau bụng dữ dội
- Choáng váng, tê môi, khó thở (trường hợp nặng)
Đa phần các ca ngộ độc dạng này đều xuất phát từ thói quen sử dụng thực phẩm tươi nhưng chưa được xử lý kỹ.
Ngộ độc hải sản – đặc biệt phổ biến ở vùng biển và mùa hè
Hải sản dễ bị nhiễm khuẩn hoặc chứa độc tố tự nhiên nếu không bảo quản đúng nhiệt độ.
Một số dạng thường gặp:
-
Ngộ độc do histamin trong cá biển
Xuất hiện ở cá ngừ, cá thu, cá ngừ ửng đỏ.
Triệu chứng: đỏ bừng mặt, mẩn ngứa, đau đầu, tiêu chảy.
-
Ngộ độc từ độc tố của ốc, sò, cua, ghẹ
Thường gặp sau khi ăn phải hải sản nhiễm độc tảo hoặc bảo quản lâu ngày.
Triệu chứng: tê môi, buồn nôn, chóng mặt, khó thở.
-
Ngộ độc từ sứa biển chưa sơ chế kỹ
Nếu không được xử lý cẩn thận, độc tố còn sót lại gây nổi mẩn, đau bụng và nôn mửa.
Lý do người Việt dễ bị ngộ độc hải sản:
- Mua hải sản đã chết, để lâu.
- Ăn các món gỏi cá, hàu sống, tôm sống.
- Không bảo quản lạnh ngay sau khi mua.
Ngộ độc do hóa chất – vấn đề đáng lo ngại trong thực phẩm bẩn
Một số hóa chất có thể tồn dư trong thực phẩm và gây ngộ độc cấp hoặc mạn tính.
Các hóa chất thường gặp:
- Thuốc trừ sâu trong rau củ không rửa sạch.
- Hàn the trong giò chả, bún, bánh phở.
- Formaldehyde dùng để bảo quản hải sản hoặc bún tươi.
- Phẩm màu công nghiệp trong đồ ăn vặt, chè, siro.
Triệu chứng:
- Đau bụng, tiêu chảy
- Ngứa ngáy, nổi mề đay
- Choáng váng, khó thở
- Ngộ độc nặng có thể gây tổn thương gan, thận
- Ngộ độc hóa chất thường khó nhận biết ngay, do đó phòng tránh là quan trọng nhất.
Ngộ độc do ăn phải thực phẩm ôi thiu, để lâu qua đêm
Đây là tình huống cực kỳ phổ biến ở các gia đình Việt.
Nguyên nhân:
- Bảo quản thức ăn ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ.
- Không đun lại đủ kỹ (đặc biệt là thịt, hải sản).
- Tủ lạnh chứa quá nhiều đồ, nhiệt độ không ổn định.
- Ngay cả khi không có mùi ôi, độc tố từ vi khuẩn vẫn tồn tại, có thể gây tiêu chảy và đau bụng kéo dài.
Làm thế nào để phòng tránh ngộ độc thực phẩm?
Để bảo vệ sức khỏe đường ruột và hệ tiêu hóa, bạn cần ghi nhớ các nguyên tắc sau:
- Lựa chọn thực phẩm an toàn
- Mua hàng rõ nguồn gốc, ưu tiên siêu thị hoặc cửa hàng uy tín.
- Tránh mua hải sản đã chết, thịt tái màu, rau củ dập úng.
- Chế biến đúng cách
- Nấu chín hoàn toàn, đặc biệt với hải sản và thịt gia cầm.
- Không ăn gỏi, tiết canh, trứng sống.
- Sử dụng thớt, dao riêng cho thực phẩm sống – chín.
- Bảo quản đúng nhiệt độ
- Thức ăn thừa phải để nguội rồi cất ngay vào tủ lạnh.
- Không để thức ăn ngoài môi trường quá lâu.
- Hâm nóng thức ăn đạt 75–100°C trước khi dùng lại.
- Giữ vệ sinh cá nhân
- Rửa tay trước khi ăn và sau khi chế biến thực phẩm.
- Sử dụng nước sạch và dụng cụ bếp được tiệt trùng.
Hỗ trợ hệ tiêu hóa sau ngộ độc: Đừng bỏ qua vai trò của lợi khuẩn
Sau khi ngộ độc, đường ruột thường mất cân bằng hệ vi sinh, gây:
- Rối loạn tiêu hóa
- Đau bụng âm ỉ
- Tiêu chảy hoặc táo bón kéo dài
- Dễ tái nhiễm vi khuẩn gây bệnh
- Bổ sung lợi khuẩn đúng cách giúp phục hồi niêm mạc ruột, ổn định nhu động và cải thiện sức khỏe tiêu hóa nhanh hơn.
IBS Tuệ Tĩnh – Giải pháp hỗ trợ tiêu hóa an toàn sau ngộ độc thực phẩm
Nếu bạn hoặc người thân thường xuyên gặp các vấn đề như đầy hơi, đau bụng, rối loạn đại tiện, tiêu chảy sau ngộ độc, thì IBS Tuệ Tĩnh là lựa chọn đáng cân nhắc.
Lợi ích của IBS Tuệ Tĩnh:
- Bổ sung lợi khuẩn giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột.
- Giảm đau bụng, giảm co thắt ruột.
- Hỗ trợ phục hồi niêm mạc ruột sau nhiễm khuẩn hoặc thức ăn bẩn.
- An toàn, phù hợp dùng cho người hay rối loạn tiêu hóa, hệ tiêu hóa yếu hoặc nhạy cảm.
Sử dụng đều đặn giúp bạn ổn định nhu động ruột, giảm nguy cơ tái phát rối loạn tiêu hóa – một hậu quả thường gặp sau ngộ độc thực phẩm.
Nếu bạn hoặc người thân thường xuyên gặp các vấn đề như đầy hơi, đau bụng, rối loạn đại tiện, tiêu chảy sau ngộ độc, thì IBS Tuệ Tĩnh là lựa chọn đáng cân nhắc.
Liên hệ ngay tổng đài miễn cước 1800 2295 hoặc truy cập website để đặt hàng ngay nhé!
