Khi mới được chẩn đoán Crohn, nhiều người lo bệnh sẽ ngày càng nặng, phải phẫu thuật hoặc ảnh hưởng đến tuổi thọ. Đây là tâm lý dễ hiểu vì Crohn là bệnh viêm đường tiêu hóa kéo dài và có thể gây biến chứng nếu tình trạng viêm không được kiểm soát tốt. Vậy bệnh Crohn có nguy hiểm không? Mức độ nguy hiểm liệu có giống nhau ở tất cả người bệnh.
Cố vấn chuyên môn PGS. Nguyễn Quang Duật – Trưởng khoa Tiêu hóa Bệnh viện Việt Pháp, Ủy viên Thường vụ Ban chấp hành Hội Khoa học Tiêu hóa Việt Nam.
- Bệnh viêm đại tràng cấp tính là gì, hiểu rõ hơn?
- Ngộ độc ở trẻ nhỏ: Nguyên nhân, dấu hiệu và khi nào cần đi khám
- Táo bón chức năng là gì? Vì sao dễ kéo dài và tái lại?
Vì sao Crohn có thể trở nên nguy hiểm?
Crohn không chỉ gây viêm ở lớp niêm mạc. Ở một số người, tình trạng viêm có thể ăn sâu vào thành ruột. Khi tổn thương lặp lại, thành ruột có thể dày lên, tạo sẹo hoặc hình thành đường thông bất thường sang mô xung quanh. Một số thay đổi trong thành ruột chỉ được phát hiện khi thăm khám, nội soi hoặc chụp hình ảnh.
Bệnh kéo dài theo từng đợt
Crohn thường có thời gian bệnh hoạt động xen kẽ với giai đoạn ổn định. Trong đợt bùng phát, người bệnh có thể đau bụng, tiêu chảy, mệt, sốt, ăn kém hoặc sụt cân. Khi điều trị hiệu quả, các triệu chứng giảm đi và người bệnh có thể cảm thấy khỏe trở lại.
Tuy nhiên, hết triệu chứng không có nghĩa bệnh đã khỏi. Nếu viêm tiếp tục tồn tại hoặc tái phát nhiều lần, nguy cơ tổn thương ruột và biến chứng có thể tăng.
Mức độ từng người
Vị trí ruột bị viêm, độ sâu tổn thương, hút thuốc, dinh dưỡng và đáp ứng điều trị đều ảnh hưởng đến diễn biến bệnh.
Biến chứng bệnh Crohn cần chú ý
Không phải ai mắc Crohn cũng gặp biến chứng. Các biến chứng bệnh Crohn thường liên quan đến viêm kéo dài, tổn thương sâu ở thành ruột hoặc giảm hấp thu dinh dưỡng.
Hẹp và tắc ruột
Khi một đoạn ruột bị viêm nhiều lần, thành ruột có thể dày và tạo mô sẹo khiến lòng ruột hẹp lại. Thức ăn, dịch và hơi đi qua khó khăn hơn, làm người bệnh đau bụng, chướng bụng, buồn nôn hoặc nôn.
Nếu tắc nặng, người bệnh có thể không đi ngoài hoặc không trung tiện được. Đau và chướng bụng tăng nhanh cần được đánh giá sớm. Tắc ruột do hẹp là một trong những biến chứng khiến bệnh Crohn có nguy hiểm đối với nhiều người.
Rò và áp-xe
Viêm sâu có thể tạo thành một đường nối bất thường từ ruột sang đoạn ruột khác, da hoặc cơ quan lân cận. Tình trạng này được gọi là rò. Rò quanh hậu môn có thể gây đau, sưng và chảy dịch. Nếu hình thành ổ mủ, người bệnh có thể đau tăng, sốt hoặc sưng nóng.
Thiếu máu và suy dinh dưỡng
Crohn có thể làm người bệnh ăn kém, tiêu chảy kéo dài hoặc giảm hấp thu. Mất máu đường tiêu hóa cũng có thể dẫn đến thiếu sắt.
Bệnh Crohn có nguy hiểm khi tình trạng này kéo dài, người bệnh dễ mệt, sụt cân và giảm sức khỏe chung. Ở trẻ em, dinh dưỡng không đủ còn có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng và dậy thì.
Dấu hiệu bệnh Crohn được nặng lên?
Một số ngày người bệnh có thể khó chịu hơn bình thường mà chưa chắc bệnh đã nặng lên. Tuy nhiên, có những thay đổi cần chú ý vì có thể cho thấy viêm đang hoạt động mạnh hoặc đã xuất hiện biến chứng.
Đau bụng nhiều
Nếu cơn đau trở nên dữ dội, kéo dài liên tục hoặc đi kèm bụng chướng, nôn, khó trung tiện, cần được kiểm tra sớm. Những biểu hiện này có thể liên quan đến hẹp hoặc tắc ruột.
Sốt và đau quanh hậu môn
Sốt kèm đau, sưng hoặc chảy dịch quanh hậu môn có thể gợi ý nhiễm trùng, rò hoặc áp-xe. Người bệnh không nên chỉ dùng thuốc giảm đau vì ổ nhiễm trùng có thể cần điều trị chuyên khoa.
Tiêu chảy tăng rõ hoặc có máu
Nếu số lần đi ngoài tăng nhiều, người bệnh có nguy cơ mất nước. Máu trong phân, chóng mặt hoặc mệt nhiều cũng là những dấu hiệu cần chú ý.
Việc tự dùng thuốc cầm tiêu chảy không phải lúc nào cũng phù hợp, nhất là khi tình trạng viêm đang hoạt động mạnh. Một số thuốc chống tiêu chảy chỉ được sử dụng trong những trường hợp phù hợp và cần thận trọng khi bệnh đang viêm nhiều.
Sụt cân và ăn uống kém
Sụt cân không chủ ý, mất cảm giác ngon miệng hoặc mệt kéo dài có thể cho thấy cơ thể đang không nhận đủ dinh dưỡng hoặc bệnh chưa được kiểm soát tốt.
Bệnh Crohn có ảnh hưởng lâu dài không?
Khi hỏi bệnh Crohn có nguy hiểm, nhiều người chỉ nghĩ tới phẫu thuật. Thực tế, bệnh còn có thể ảnh hưởng đến dinh dưỡng, thiếu máu, sức khỏe xương và một số cơ quan ngoài ruột.
- Một số người có thể đau khớp, tổn thương da hoặc viêm ở mắt.
- Nếu ruột non bị ảnh hưởng nhiều, khả năng hấp thu vitamin và khoáng chất cũng có thể giảm.
- Một số thuốc được sử dụng trong quá trình điều trị còn có thể ảnh hưởng đến sức khỏe xương.
Ngoài ra, Crohn ảnh hưởng đến đại tràng trong thời gian dài, có nguy cơ ung thư đại trực tràng cao hơn so với người không mắc bệnh viêm ruột. Nguy cơ không giống nhau ở mọi người mà còn phụ thuộc thời gian mắc bệnh và phạm vi đại tràng bị viêm.
Có phải ai cũng cần phẫu thuật?
Không. Thuốc vẫn là phương pháp điều trị chính ở nhiều người. Phẫu thuật thường được cân nhắc khi xuất hiện các biến chứng bệnh Crohn như tắc ruột do hẹp, rò, áp-xe, chảy máu nghiêm trọng hoặc khi viêm không đáp ứng đủ với thuốc.
Chú ý một điểm là phẫu thuật không chữa khỏi hoàn toàn Crohn. Sau khi phần ruột bị tổn thương được xử lý, bệnh vẫn có thể tái xuất hiện ở vị trí khác nên người bệnh tiếp tục cần theo dõi.
Làm gì để hạn chế nguy cơ bệnh trở nặng?
Việc biết bệnh Crohn có nguy hiểm hay không còn giúp người bệnh chủ động giảm nguy cơ bệnh tiến triển. Điều trị đều, theo dõi dinh dưỡng và nhận biết thay đổi của cơ thể đều rất quan trọng.
Tuân thủ kế hoạch điều trị
Thuốc điều trị Crohn được lựa chọn dựa trên vị trí viêm, mức độ bệnh và tình trạng của từng người. Khi cảm thấy khỏe hơn, người bệnh không nên tự giảm hoặc ngừng thuốc vì triệu chứng giảm không đồng nghĩa tình trạng viêm đã biến mất hoàn toàn.
Theo dõi cân nặng
Người bệnh có thể ghi lại những món thường làm triệu chứng khó chịu hơn nhưng không nên tự kiêng hàng loạt thực phẩm nếu chưa cần thiết. Nếu cân nặng giảm, ăn ngày càng ít hoặc thường xuyên mệt, cần trao đổi với nhân viên y tế để đánh giá nguy cơ thiếu dinh dưỡng.
Không hút thuốc
Hút thuốc có liên quan đến bệnh diễn biến nặng hơn và khả năng cần phẫu thuật cao hơn. Với người đang hút thuốc, cai thuốc là một trong những thay đổi có lợi để giảm nguy cơ Crohn nặng về lâu dài.
Tái khám ngay định kỳ
Tái khám giúp bác sĩ đánh giá tình trạng viêm, dinh dưỡng và khả năng đáp ứng điều trị. Người bệnh cũng có thể được lên lịch nội soi hoặc kiểm tra phù hợp với thời gian mắc bệnh và vị trí tổn thương.
Vậy bệnh Crohn có nguy hiểm không? Crohn có khả năng gây những biến chứng nghiêm trọng nếu viêm kéo dài hoặc bệnh không được kiểm soát, nhưng mức độ nguy hiểm khác nhau ở từng người. Theo dõi đều, dùng thuốc đúng kế hoạch, giữ dinh dưỡng phù hợp và đi khám khi triệu chứng thay đổi rõ giúp giảm nguy cơ biến chứng và hỗ trợ người bệnh duy trì cuộc sống ổn định hơn.
Nếu bạn cần được tư vấn thêm hoặc tìm sản phẩm hỗ trợ phù hợp, vui lòng liên hệ tổng đài miễn cước 1800 2295 hoặc truy cập website của Dược phẩm Tuệ Tĩnh để đọc thêm nhiều bài viết hữu ích khác.
