Ngộ độc thực phẩm là một trong những vấn đề sức khỏe thường gặp nhất tại gia đình Việt Nam. Từ những bữa ăn đường phố đến các món chế biến tại nhà, chỉ một sai lầm nhỏ cũng có thể khiến bạn hoặc người thân phải đối mặt với nôn ói, tiêu chảy, đau bụng dữ dội hoặc thậm chí nhập viện.
Vậy những nguyên nhân nào khiến ngộ độc thực phẩm xảy ra phổ biến đến vậy? Dưới đây là 10 nguyên nhân thường gặp nhất – kèm theo cách phòng tránh cụ thể, dễ áp dụng ngay trong căn bếp của bạn.
-
Cách phục hồi đường ruột sau khi ăn phải đồ sống bị nhiễm khuẩn
-
Bảo quản tủ lạnh không đúng cách – nguyên nhân gây bệnh tiêu hóa phổ biến
Thực phẩm nhiễm vi khuẩn (Salmonella, E.coli, Campylobacter…)
Đây là nguyên nhân số 1 của ngộ độc thực phẩm. Vi khuẩn thường có nhiều trong:
- Thịt sống, đặc biệt là thịt gà
- Trứng sống hoặc trứng nứt
- Rau sống không được rửa kỹ
- Sữa chưa tiệt trùng
Triệu chứng: tiêu chảy, nôn mửa, đau bụng quặn từng cơn.
Cách tránh: nấu chín kỹ, tránh ăn đồ sống – tái, rửa tay trước khi chế biến.
Thực phẩm nhiễm độc tố do vi khuẩn (độc tố tụ cầu, botulinum)
Một số vi khuẩn không chỉ gây bệnh khi còn sống mà còn tiết ra độc tố bền nhiệt, không bị phá hủy dù đun sôi.
Nguồn gây nhiễm thường gặp:
- Đồ hộp tự làm bị phồng, hết hạn
- Thực phẩm để ngoài môi trường quá lâu
- Các món nấu sẵn nhưng không bảo quản đúng cách
- Ngộ độc botulinum đặc biệt nguy hiểm, có thể gây liệt cơ và tử vong.
Ăn phải thực phẩm ôi thiu, để lâu
Nhiều người nghĩ rằng “đun lại” là an toàn. Thực tế, thực phẩm ôi thiu chứa nhiều độc tố nhiệt bền, dù đun sôi vẫn có thể gây đau bụng và tiêu chảy.
Đặc biệt lưu ý:
- Cơm nguội để qua đêm
- Các món có tinh bột + nước dừa
- Hải sản để lâu trong tủ lạnh
Nhiễm độc do hóa chất bảo vệ thực vật
Thuốc trừ sâu, thuốc kích thích tăng trưởng hoặc chất bảo quản vượt ngưỡng dễ tồn dư trong:
- Rau củ không được rửa kỹ
- Trái cây “bóng mượt bất thường”
- Rau trái trái mùa
Cách giảm nguy cơ: ngâm nước muối loãng 10–15 phút, chọn sản phẩm rõ nguồn gốc.
Thịt, cá nhiễm ký sinh trùng
Các loại ký sinh trùng như giun xoắn, sán dải, sán lá rất phổ biến trong:
- Thịt lợn tái
- Gỏi cá
- Tiết canh
Dấu hiệu: đau bụng kéo dài, tiêu chảy, dị ứng, sút cân.
Phòng tránh: không ăn sống – tái, cấp đông sâu, nấu chín kỹ.
Hải sản chứa độc tố tự nhiên
Một số loài hải sản vẫn bị nhiễm độc dù tươi sống:
- Cá nóc (tetrodotoxin)
- Ốc biển mùa sinh sản
- Hải sản có vỏ trong mùa thủy triều đỏ
- Độc tố này không bị phá hủy bởi nhiệt, ăn vào có thể gây tê liệt, co giật hoặc tử vong.
Dị ứng hoặc không dung nạp thực phẩm
Nhiều người nhầm lẫn giữa dị ứng và ngộ độc, nhưng thực tế:
- Dị ứng tôm, cua, đậu phộng
- Không dung nạp lactose
… đều có thể gây nôn ói, đau bụng dữ dội, nổi mề đay. - Dù không phải “nhiễm độc”, nhưng triệu chứng không khác ngộ độc thực phẩm, và vẫn cần xử lý kịp thời.
Sử dụng nước không sạch để chế biến
Nước giếng khoan, nước chưa đun sôi, nước để lâu trong bình… đều có nguy cơ chứa:
- Vi khuẩn gây tiêu chảy
- Ký sinh trùng đường ruột
- Kim loại nặng
Điều này đặc biệt nguy hiểm khi dùng để rửa rau sống hoặc pha chế đồ uống.
Nhiễm độc từ dụng cụ nấu nướng
Một số vật dụng có thể giải phóng độc tố vào thức ăn:
- Chảo chống dính bị trầy xước
- Hộp nhựa kém chất lượng dùng trong lò vi sóng
- Dụng cụ nhôm oxy hóa
- Thùng, vại nhựa tái chế không dùng cho thực phẩm
- Chất độc có thể gây đau bụng, rối loạn tiêu hóa và ảnh hưởng gan – thận nếu dùng lâu dài.
Ăn uống tại quán không đảm bảo vệ sinh
Đây là nguyên nhân phổ biến nhất trong thức ăn đường phố:
- Dùng chung thớt sống – chín
- Rau sống không rửa kỹ
- Dụng cụ chế biến tái sử dụng nhiều lần
- Thực phẩm để ngoài trời nhiều giờ
- Triệu chứng xuất hiện sau ăn 1–6 giờ, chủ yếu là đau bụng, nôn mửa và tiêu chảy.
Làm sao giảm nguy cơ ngộ độc thực phẩm trong gia đình?
Bạn có thể áp dụng nguyên tắc 4 đúng:
- Đúng cách: rửa sạch, tách riêng sống – chín
- Đúng nhiệt độ: nấu chín kỹ, bảo quản lạnh dưới 5°C
- Đúng thời gian: không để thức ăn ngoài không khí quá 2 giờ
- Đúng nguồn gốc: chọn sản phẩm rõ ràng, uy tín
Ngoài ra, hãy chú ý đến sức khỏe của hệ tiêu hóa, vì đây là nơi “xử lý” toàn bộ thực phẩm bạn đưa vào cơ thể. Một đường ruột khỏe sẽ giảm nguy cơ tiêu chảy, đau bụng và tăng đề kháng với vi khuẩn gây bệnh.
Tăng cường bảo vệ đường ruột với IBS Tuệ Tĩnh
Bên cạnh chế độ ăn uống an toàn, bạn có thể hỗ trợ hệ tiêu hóa khỏe mạnh hơn nhờ các sản phẩm thảo dược. IBS Tuệ Tĩnh là giải pháp được nhiều người gặp vấn đề tiêu hóa (đau bụng, đầy hơi, rối loạn đi ngoài, viêm đại tràng co thắt…) tin dùng.
Sản phẩm giúp:
- Giảm đau bụng, giảm co thắt đại tràng
- Hỗ trợ ổn định nhu động ruột
- Cải thiện tiêu hóa, hạn chế tiêu chảy – táo bón
- Phục hồi niêm mạc ruột
Nếu bạn thường xuyên khó chịu sau ăn, hay bị đau bụng – tiêu chảy khi ăn phải thức ăn không sạch, IBS Tuệ Tĩnh là lựa chọn phù hợp để bảo vệ đường ruột từ bên trong.
Liên hệ ngay tổng đài miễn cước 1800 2295 hoặc truy cập website để đặt hàng ngay nhé!
