Ngộ độc thực phẩm không chỉ đến từ đồ ăn hỏng, nhiễm khuẩn hay chế biến mất vệ sinh. Rất nhiều thực phẩm quen thuộc, vẫn có mặt trên mâm cơm hằng ngày, lại tiềm ẩn độc tố tự nhiên hoặc gây hại mạnh khi chế biến, bảo quản sai cách. Điều đáng lo là phần lớn người Việt vẫn “ăn theo thói quen”, dẫn đến nhiều ca đau bụng, nôn ói, rối loạn tiêu hóa… mà không biết nguyên nhân thật sự.
Bài viết dưới đây chuyên gia tiêu hóa PGS, Nguyễn Quang Duật sẽ giúp bạn nhận diện những thực phẩm dễ gây ngộ độc nếu ăn sai cách, cách xử lý – chế biến – bảo quản an toàn, và cách bảo vệ hệ tiêu hóa khỏe mạnh.
Rau mầm và các loại giá đỗ sống – Tươi ngon nhưng dễ nhiễm khuẩn
Rau mầm, giá đỗ được xem là thực phẩm “siêu sạch”, nhưng thực tế lại là nhóm dễ nhiễm Salmonella, E.coli vì môi trường ủ mầm ẩm và ấm – điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn sinh sôi.
Nguy cơ khi ăn sai cách:
- Đau bụng, tiêu chảy, buồn nôn
- Ngộ độc cấp ở người có đề kháng yếu (trẻ nhỏ, người già, phụ nữ mang thai)
Cách dùng an toàn:
- Không ăn sống nếu không chắc nguồn gốc
- Trụng nước sôi hoặc xào chín
- Mua nơi uy tín, bảo quản ngăn mát và dùng trong 1–2 ngày
Hải sản tái – sống: Ngon miệng nhưng tiềm ẩn ký sinh trùng
Tôm, hàu, cá hồi, sashimi… là món khoái khẩu của nhiều người. Nhưng nếu không đảm bảo cấp đông chuẩn hoặc chế biến từ nguồn không sạch, ký sinh trùng, sán, Vibrio parahaemolyticus rất dễ gây nhiễm độc.
Tác hại:
- Đau bụng đột ngột
- Tiêu chảy, buồn nôn
- Nhiễm khuẩn huyết (trường hợp nặng)
Cách dùng an toàn:
- Ưu tiên ăn chín
- Nếu ăn sống, chọn nhà hàng uy tín, hải sản phải được cấp đông sâu đúng chuẩn
- Tuyệt đối tránh cho trẻ nhỏ, người suy giảm miễn dịch
Nấm lạ – Không được phân biệt bằng… cảm giác
Nhiều trường hợp ngộ độc nấm rừng vẫn xảy ra hằng năm vì nhầm giữa nấm ăn được và nấm độc. Độc tố trong nấm Amanita có thể gây tổn thương gan, thận, thậm chí tử vong.
Dấu hiệu ngộ độc nấm:
- Buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy xuất hiện sau 6–12 giờ
- Vàng da, mệt mỏi, rối loạn ý thức (trường hợp nặng)
Nguyên tắc an toàn:
- Tuyệt đối không ăn nấm không rõ nguồn gốc
- Không “thử một ít” để kiểm tra độ độc – quan niệm hoàn toàn sai
- Nấm tươi mua về phải bảo quản lạnh và nấu trong ngày
Khoai tây mọc mầm – Solanin gây đau bụng, nôn ói
Khoai tây xanh vỏ hoặc mọc mầm chứa solanin – chất độc thần kinh và tiêu hóa.
Tác hại khi ăn sai cách:
- Đau bụng dữ dội
- Ói mửa, tiêu chảy
- Trong trường hợp nặng: rối loạn nhịp tim, khó thở
Cách dùng an toàn:
- Bỏ ngay củ khoai đã mọc mầm hoặc chuyển xanh
- Không cắt bỏ phần mầm để ăn tiếp
- Bảo quản nơi khô, thoáng, tránh ánh sáng trực tiếp
Gạo nấu để qua đêm – Tạo độc tố Bacillus cereus
Nhiều gia đình thường nấu cơm nhiều rồi để qua đêm. Tuy nhiên, cơm để ở nhiệt độ phòng >2 giờ dễ tích tụ độc tố gây ngộ độc.
Triệu chứng:
- Nôn dữ dội trong 1–5 giờ sau ăn
- Tiêu chảy
- Đau quặn bụng
Cách dùng an toàn:
- Giữ cơm dư trong tủ lạnh, không để ngoài
- Hâm nóng >75°C trước khi ăn lại
- Không dùng cơm đã có mùi hoặc bị khô cứng
Thịt gà rửa trước khi nấu – Sai lầm phổ biến nhiều người mắc
Rửa thịt gà sống dưới vòi nước khiến vi khuẩn Campylobacter bắn ra khu vực xung quanh, gây nhiễm chéo.
Hậu quả:
- Tiêu chảy
- Sốt
- Nhiễm khuẩn nặng ở người đề kháng yếu
Lời khuyên:
- Không rửa gà sống, chỉ thấm khô và nấu chín kỹ
- Vệ sinh thớt – dao riêng cho thực phẩm sống
Măng tươi – Cần luộc kỹ để loại bỏ độc tố
Măng tươi chứa cyanide. Nếu không luộc kỹ và thay nước nhiều lần, lượng độc tố còn lại có thể gây ngộ độc.
Biểu hiện:
- Đau bụng, nôn ói
- Nhức đầu, khó thở (trường hợp nặng)
Cách chế biến an toàn:
- Luộc măng ít nhất 2–3 lần
- Đổ bỏ toàn bộ nước luộc
- Không ăn măng tươi quá đắng
Lời khuyên chung để phòng ngộ độc từ thực phẩm quen thuộc
Nấu chín kỹ – ăn ngay sau khi nấu
Bảo quản tủ lạnh đúng nhiệt độ:
- Ngăn mát: 2–4°C
- Ngăn đông: –18°C
- Tránh để thức ăn ngoài trời quá 2 giờ
- Không dùng thực phẩm có mùi lạ, đổi màu, nhớt, chảy nước
- Rửa tay – vệ sinh dao thớt – tránh nhiễm chéo
- Uống đủ nước và bổ sung lợi khuẩn để hỗ trợ tiêu hóa
Bảo vệ hệ tiêu hóa mỗi ngày – Đừng đợi đến khi xảy ra ngộ độc
Ngay cả khi ăn uống cẩn thận, cơ thể vẫn có thể chịu ảnh hưởng từ thực phẩm nhiễm khuẩn, độc tố tự nhiên, hoặc chế biến sai cách. Khi hệ tiêu hóa suy yếu, tình trạng đau bụng, đầy hơi, rối loạn đại tiện càng dễ xuất hiện.
Một giải pháp được nhiều người lựa chọn hiện nay là bổ sung lợi khuẩn và thảo dược hỗ trợ tiêu hóa.
Nếu bạn thường xuyên gặp:
- Đầy hơi, chướng bụng
- Rối loạn đại tiện (lúc táo bón, lúc tiêu chảy)
- Đau bụng khi ăn thức ăn lạ
- Hệ tiêu hóa nhạy cảm sau mỗi lần ngộ độc, nhiễm khuẩn
Thì IBS Tuệ Tĩnh là lựa chọn đáng tham khảo.
Sản phẩm kết hợp thảo dược truyền thống và probiotic giúp:
- Làm dịu viêm niêm mạc ruột
- Ổn định nhu động ruột
- Giảm đầy hơi, đau bụng, rối loạn đại tiện
Hỗ trợ phục hồi hệ vi sinh đường ruột sau nhiễm khuẩn hoặc ngộ độc thực phẩm
Dùng đúng thực phẩm – chế biến đúng cách – và hỗ trợ đúng thời điểm sẽ giúp bạn có một hệ tiêu hóa khỏe mạnh, bảo vệ bản thân và gia đình hiệu quả hơn mỗi ngày.
Liên hệ ngay tổng đài miễn cước 1800 2295 hoặc truy cập website để đặt hàng ngay nhé!
