Không dung nạp lactose, gluten và mối liên hệ với đầy hơi

Đầy hơi, chướng bụng, cảm giác bụng “phình lên như quả bóng”… là những triệu chứng khiến nhiều người khó chịu sau khi ăn. Không ít trường hợp tưởng rằng đây chỉ là rối loạn tiêu hóa thông thường, nhưng thực tế nguyên nhân có thể đến từ không dung nạp lactose hoặc không dung nạp gluten – hai vấn đề tiêu hóa phổ biến nhưng lại dễ bị bỏ qua.
Vậy hai tình trạng này khác nhau như thế nào? Tại sao lại gây đầy hơi, chướng bụng? Và làm sao để nhận biết? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn.

• Phình đại tràng là gì? Dấu hiệu nhận biết và khi nào cần gặp bác sĩ

• Viêm trực tràng ngày càng trẻ hóa: Nguyên nhân từ đâu, làm sao phòng ngừa?

• Thủng ruột là gì? Dấu hiệu nhận biết sớm và cách xử trí kịp thời

Không dung nạp lactose – khi cơ thể “khó xử lý” sữa và các sản phẩm từ sữa

Lactose là gì?

Lactose là loại đường chính có trong sữa và các chế phẩm từ sữa. Để tiêu hóa được lactose, cơ thể cần một enzyme có tên lactase.
Tuy nhiên, ở nhiều người, đặc biệt là người trưởng thành châu Á, lượng lactase tiết ra không đủ, khiến lactose không được tiêu hóa hoàn toàn.

Tại sao lại gây đầy hơi?

Khi lactose “đi thẳng” xuống đại tràng mà không được phân giải, vi khuẩn đường ruột sẽ lên men lactose, tạo ra:

• Khí (hydrogen, CO₂, methane) → gây đầy hơi, chướng bụng
• Axit → khiến nhu động ruột tăng, dễ gây tiêu chảy hoặc đau quặn bụng

Triệu chứng điển hình

• Đầy bụng sau 30 phút – 2 giờ khi uống sữa
• Chướng hơi nhiều, trung tiện tăng
• Đau quặn bụng
• Tiêu chảy phân lỏng, có mùi chua

Thực phẩm “dễ gây vấn đề” khi bạn không dung nạp lactose

• Sữa bò, sữa dê, sữa tươi tiệt trùng
• Sữa chua, phô mai
• Kem, bơ
• Một số loại bánh, chocolate, đồ uống có chứa sữa

Không phải ai cũng “dị ứng sữa”, đôi khi bạn chỉ thiếu lactase mà không biết. Đó là lý do nhiều người uống sữa thấy chướng bụng ngay lập tức.

Không dung nạp gluten – khi cơ thể nhạy cảm với protein trong lúa mì

Gluten là gì?

Gluten là protein có trong lúa mì, lúa mạch, lúa mạch đen.
Ở một số người, gluten khi vào ruột sẽ gây phản ứng không mong muốn, khiến cơ thể khó tiêu hóa và tạo ra nhiều triệu chứng khó chịu.

Tại sao gluten gây đầy hơi?

Có hai cơ chế chính:

(1) Gluten gây viêm nhẹ niêm mạc ruột

→ Làm giảm khả năng hấp thu → thức ăn bị lên men → sinh khí → đầy hơi

(2) Gluten có thể làm tăng thẩm thấu nước vào ruột

→ khiến bụng trướng lên, nặng bụng, khó tiêu

Triệu chứng thường gặp

• Đầy hơi dai dẳng
• Cảm giác nặng bụng sau khi ăn bánh mì, mì ống
• Tiêu chảy hoặc táo bón
• Thường xuyên mệt mỏi sau ăn

Thực phẩm chứa gluten “ẩn”

Không chỉ bánh mì, mì, bánh quy… gluten còn có trong:

• Nước tương
• Gia vị chế biến
• Một số loại xúc xích, thịt nguội
• Bột chiên giòn, bột mì

Đây là lý do nhiều người bị đầy hơi mãi mà không tìm ra nguyên nhân.

Điểm giống nhau giữa không dung nạp lactose và gluten

Dù là hai vấn đề khác nhau, nhưng chúng có một điểm chung cực kỳ quan trọng:

👉 Đều gây đầy hơi, chướng bụng do thực phẩm không được tiêu hóa hoàn toàn và bị lên men trong ruột.

Ngoài ra:

• Cả hai đều không phải “dị ứng thực phẩm” mà là rối loạn tiêu hóa.
• Triệu chứng rất giống với Hội chứng ruột kích thích (IBS) nên dễ nhầm lẫn.
• Cảm giác khó chịu thường xảy ra sau khi ăn, đặc biệt là các bữa có nhiều sữa hoặc tinh bột.

Làm sao phân biệt hai tình trạng này?

Bạn có thể dựa vào thời điểm xuất hiện triệu chứng và loại thực phẩm liên quan:

Nếu bạn thường xuyên bị đầy hơi sau các món chứa sữa → nghiêng về lactose
Nếu khó chịu sau tinh bột từ lúa mì → nghiêng về gluten

Ngoài ra, để xác định chính xác, bạn có thể:

• Thử loại bỏ từng nhóm thực phẩm trong 2 tuần
• Ghi nhật ký ăn uống
• Làm xét nghiệm hơi thở hydrogen (với lactose)
• Kiểm tra kháng thể gluten (trong trường hợp nghi ngờ bệnh Celiac)

Làm sao giảm đầy hơi do lactose hoặc gluten?

Không dung nạp lactose

• Chọn sữa lactose-free
• Ưu tiên sữa chua (vì men vi sinh giúp phân giải một phần lactose)
• Hạn chế uống sữa khi bụng rỗng
• Bổ sung men lactase (nếu cần)

Không dung nạp gluten

• Tránh lúa mì, lúa mạch, lúa mạch đen
• Chuyển sang gạo, khoai, bột yến mạch không gluten, hạt quinoa
• Đọc kỹ nhãn sản phẩm vì gluten có thể “ẩn” trong nhiều loại đồ ăn
• Tăng cường rau xanh và chất xơ hòa tan để giảm khí

Chung cho cả hai nhóm

• Ăn chậm – nhai kỹ để giảm khí
• Tránh ăn quá nhiều đường và đồ uống có gas
• Ưu tiên thực phẩm dễ tiêu như cháo, khoai lang, chuối
• Bổ sung lợi khuẩn probiotics để ổn định hệ vi sinh đường ruột

Khi đầy hơi kéo dài – coi chừng IBS (Hội chứng ruột kích thích)

Nhiều người bị không dung nạp lactose hoặc gluten đồng thời cũng mắc IBS, khiến:

• Bụng trướng lên bất kể ăn gì
• Dễ đau bụng, tiêu chảy hoặc táo bón
• Cơ thể nhạy cảm với nhiều loại thức ăn hơn bình thường

Việc nhận diện đúng nguyên nhân rất quan trọng để chọn cách cải thiện phù hợp.

Hiểu đúng để bảo vệ hệ tiêu hóa lâu dài

Không dung nạp lactose và gluten đều có thể gây đầy hơi, chướng bụng và rối loạn tiêu hóa, nhưng nếu nhận biết sớm và điều chỉnh chế độ ăn phù hợp, bạn hoàn toàn có thể kiểm soát tốt và sống khỏe hơn mỗi ngày.

Gợi ý giải pháp hỗ trợ: IBS Tuệ Tĩnh

Nếu bạn thường xuyên bị đầy hơi, rối loạn đại tiện, đau bụng âm ỉ hoặc nghi ngờ IBS đi kèm, IBS Tuệ Tĩnh là lựa chọn đáng cân nhắc.

Sản phẩm chứa:

• Men vi sinh chuẩn hỗ trợ cân bằng hệ vi khuẩn đường ruột
• Thảo dược quý giúp giảm chướng bụng, ổn định nhu động ruột
• Chiết xuất tự nhiên giúp làm dịu niêm mạc ruột và giảm kích thích

IBS Tuệ Tĩnh phù hợp cho người:

• Dễ đầy hơi sau khi ăn
• Rối loạn tiêu hóa kéo dài
• Có hiện tượng nhạy cảm với lactose, gluten hoặc thức ăn khó tiêu
• Dễ đau bụng, tiêu chảy, táo bón lặp lại nhiều lần

Hỗ trợ hệ tiêu hóa đúng cách sẽ giúp bạn thoải mái hơn mỗi ngày, ăn uống ngon miệng và sống nhẹ nhàng hơn.

IBS TUỆ TĨNH – Bí quyết giúp hệ tiêu hóa khỏe mạnh, nói không với đau bụng và đầy hơi

Liên hệ ngay tổng đài miễn cước 1800 2295 hoặc truy cập website để đặt hàng ngay nhé!