Đầy hơi và đau bụng là những triệu chứng tiêu hóa rất phổ biến. Nhiều người xem đây là “chuyện nhỏ”, chỉ cần xoa bụng hoặc ợ hơi là hết. Tuy nhiên, khi đầy hơi đi kèm đau bụng lặp lại nhiều lần hoặc kéo dài, đó có thể là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý đường ruột tiềm ẩn, cần được quan tâm đúng mức.
Bài viết dưới đây chuyên gia tiêu hóa PGS. Nguyễn Quang Duật giúp bạn hiểu rõ: tại sao lại bị đầy hơi kèm đau bụng – nguyên nhân từ đâu – khi nào nên đi khám – và cách xử trí đúng.
Vì sao bạn bị đầy hơi kèm đau bụng?
Đầy hơi là tình trạng hơi tích tụ quá mức trong ống tiêu hóa. Khi lượng hơi này gây chèn ép hoặc ứ đọng, người bệnh sẽ thấy:
- Bụng căng tức, khó chịu
- Đau âm ỉ hoặc đau quặn từng cơn
- Ợ hơi, xì hơi nhiều
- Buồn nôn hoặc chán ăn
Có nhiều nguyên nhân, trong đó phổ biến nhất là:
Ăn uống thiếu khoa học
- Ăn quá nhanh
- Vừa ăn vừa nói chuyện
- Ăn nhiều đồ chiên rán, đồ nếp
- Lạm dụng nước có gas, bia rượu
Những thói quen này làm nuốt nhiều không khí, tăng khí trong ruột.
Rối loạn nhu động ruột
Ruột co bóp bất thường khiến hơi không được đẩy ra ngoài, ứ lại trong lòng ruột gây đau.
Dị ứng hoặc không dung nạp thức ăn
Ví dụ: không dung nạp lactose, dị ứng gluten… khiến thức ăn lên men nhanh trong ruột, sinh nhiều khí.
Stress, căng thẳng kéo dài
Tâm lý ảnh hưởng trực tiếp đến nhu động ruột. Khi stress kéo dài, ruột dễ co thắt bất thường → đầy hơi, đau bụng.
Đầy hơi kèm đau bụng – dấu hiệu cảnh báo bệnh lý gì?
Nếu tình trạng này diễn ra thường xuyên hoặc kèm theo rối loạn đại tiện, bạn cần nghĩ đến các bệnh lý sau:
Hội chứng ruột kích thích (IBS)
Đây là nguyên nhân phổ biến nhất, đặc biệt ở người stress nhiều, dân văn phòng, người ăn uống thất thường.
Triệu chứng điển hình:
- Đầy hơi, chướng bụng kéo dài
- Đau bụng âm ỉ hoặc quặn từng cơn, giảm khi đi ngoài
- Táo bón – tiêu chảy xen kẽ
- Đi ngoài xong vẫn không cảm thấy “hết phân”
IBS không nguy hiểm nhưng gây khó chịu dai dẳng, ảnh hưởng lớn đến chất lượng sống.
Viêm đại tràng
Khi niêm mạc đại tràng bị viêm, khả năng tiêu hóa và hấp thu giảm, gây ứ hơi và đau bụng.
Biểu hiện thường gặp:
- Đau bụng dọc khung đại tràng
- Đi ngoài nhiều lần hoặc phân sống
- Bụng căng trướng sau ăn
- Đầy hơi kéo dài, dễ tái phát
Viêm đại tràng nếu không điều trị dễ tiến triển thành: viêm loét đại tràng, xuất huyết, polyp, thậm chí ung thư.
Rối loạn tiêu hóa sau dùng kháng sinh
Kháng sinh tiêu diệt cả vi khuẩn có lợi → mất cân bằng hệ vi sinh → đầy hơi, đau bụng, tiêu chảy.
Dấu hiệu nhận biết:
- Đầy bụng khó chịu ngay trong hoặc sau đợt uống kháng sinh
- Đi ngoài phân lỏng, mùi chua
- Chán ăn
Trào ngược dạ dày – thực quản
Ngoài ợ nóng, ợ chua, người bệnh còn có thể bị:
- Hơi ứ lại ở dạ dày → đầy hơi, tức bụng
- Đau âm ỉ vùng thượng vị
- Buồn nôn
Viêm loét dạ dày – tá tràng
Khi niêm mạc dạ dày tổn thương, quá trình tiêu hóa chậm lại → đầy hơi, đau bụng kéo dài, đau nhiều khi đói hoặc sau ăn.
Không dung nạp lactose/ gluten
Thức ăn không được tiêu hóa hết → lên men trong ruột → sinh khí → đầy hơi, đau quặn, tiêu chảy.
Tắc ruột (nguy hiểm!)
Dù hiếm gặp nhưng cần nhận biết sớm.
Biểu hiện:
- Đau bụng dữ dội, không giảm
- Bụng chướng căng như cái trống
- Nôn liên tục
- Bí trung – đại tiện
Đây là cấp cứu ngoại khoa, cần đi viện ngay.
Khi nào đầy hơi kèm đau bụng là nguy hiểm?
Bạn cần đi khám sớm nếu có một trong các dấu hiệu sau:
- Đau bụng kéo dài > 1 tuần
- Đầy hơi kèm tiêu chảy hoặc táo bón liên tục
- Sụt cân không rõ nguyên nhân
- Đi ngoài ra máu
- Đau tăng dần, không thuyên giảm
- Sốt, nôn ói, không trung tiện được
Đó có thể là dấu hiệu của viêm loét, xuất huyết, polyp, nhiễm trùng đường ruột hoặc tắc ruột.
Cách giảm đầy hơi đau bụng tại nhà
Điều chỉnh chế độ ăn
- Ưu tiên thực phẩm dễ tiêu: cháo, khoai, sữa chua, rau xanh
- Tránh: đồ nếp, đồ chiên rán, nước có gas, sữa động vật nếu không dung nạp lactose
- Chia nhỏ bữa ăn
Massage bụng và chườm ấm
Giúp kích thích nhu động ruột, đẩy hơi ra ngoài nhanh hơn.
Uống đủ nước mỗi ngày
Hỗ trợ tiêu hóa và giảm táo bón – nguyên nhân gây đầy hơi.
Tập thể dục nhẹ
Đi bộ 20–30 phút, tập yoga, xoay hông… giúp giảm đầy bụng hiệu quả.
Bổ sung probiotics/ men vi sinh
Hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh đường ruột – đặc biệt hữu ích nếu bạn đang hoặc vừa dùng kháng sinh.
Phòng tránh đầy hơi đau bụng tái phát
- Ăn uống đúng giờ
- Tránh ăn quá nhanh
- Hạn chế rượu bia, nước ngọt có gas
- Kiểm soát stress (thiền, yoga, ngủ đủ giấc)
- Không tự ý dùng kháng sinh
Theo dõi phân và thói quen đại tiện hằng ngày
Khi đầy hơi – đau bụng liên tục, hãy kiểm tra hệ tiêu hóa của bạn
Tình trạng tưởng chừng đơn giản này có thể là tín hiệu báo động của IBS, viêm đại tràng hoặc rối loạn tiêu hóa kéo dài. Việc phát hiện sớm giúp bạn tránh biến chứng nguy hiểm và cải thiện chất lượng cuộc sống.
Liên hệ ngay tổng đài miễn cước 1800 2295 hoặc truy cập website để đặt hàng ngay nhé!
